{"id":2026,"date":"2022-05-15T12:30:05","date_gmt":"2022-05-15T09:30:05","guid":{"rendered":"https:\/\/upas.evvel.org\/?p=2026"},"modified":"2022-05-15T13:12:56","modified_gmt":"2022-05-15T10:12:56","slug":"sait-faikin-acik-ya-da-gizli-kis-mekanlari-2-ece-ayhan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/upas.evvel.org\/?p=2026","title":{"rendered":"&#8220;Sait Faik&#8217;in A\u00e7\u0131k ya da Gizli K\u0131\u015f Mekanlar\u0131-2&#8221; (Ece Ayhan)"},"content":{"rendered":"\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/upas.evvel.org\/saitfaikinkismekanlari2.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"300\" src=\"https:\/\/upas.evvel.org\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/saitfaikinkismekanlari2-k.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2027\"\/><\/a><figcaption><br>B\u00fcy\u00fctmek i\u00e7in <a href=\"https:\/\/upas.evvel.org\/saitfaikinkismekanlari2.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"t\u0131klay\u0131n... (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\">t\u0131klay\u0131n&#8230;<\/a><br><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator is-style-wide\"\/>\n\n\n\n<p>Evet, ger\u00e7ekten ve sahiden de Sait Faik bir \u2018cins \u015fair\u2019dir! Ger\u00e7e\u011fi, maalesef, daha irdelenmeden ve kurcalanmadan yaz\u0131lamam\u0131\u015f ya da yazd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f T\u00fcrkiye edebiyat tarihinde, \u2018cins \u015fair\u2019 Sait Faik\u2019in, \u00e7ok uzaktan bile olsa, bir benzeri ya da bir benzeyeni yoktur!<br><br>Adeta Sait Faik\u2019in hemen hi\u00e7 akrabas\u0131 yok gibidir!<br><br>Ve, temmuz 1992\u2019de, \u00f6nceki I. incelememde belirtti\u011fim gibi, bir ard\u0131l\u2019\u0131 da g\u00f6z\u00fckmemi\u015ftir hik\u00e2ye ya da anlat\u0131 ufkunda.<br><br>Demek ki diyorum; b\u00f6ylesi bir a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zdenli\u011fi kimse, hi\u00e7bir T\u00fcrk g\u00f6ze alamam\u0131\u015ft\u0131r!<br><br>Elbet bizim \u2018cins \u015fair\u2019 Sait Faik\u2019i, gerek sa\u011f kolunda olsun, gerekse giyilmi\u015f (\u00fczerinde) olsun; k\u0131\u015flar\u0131 buru\u015fuk ve kirli pardes\u00fcl\u00fc olarak betimlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.<br><br>((Gariptir, Orhan Veli de \u00f6yleydi. Ama onunki paras\u0131zl\u0131ktan ve olanaks\u0131zl\u0131ktand\u0131.)) \u0130\u015fte burada, zaten Sait Faik, i\u00e7inde do\u011fmak ve de ya\u015famak zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ya da bulundu\u011fu bu topluluk\u2019ta ((\u2026))gibi davran\u0131r ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr hep.<br><br>Sait Faik\u2019in, hemen hemen b\u00fct\u00fcn hik\u00e2yelerinde, hele son yetkin ve g\u00fczel hik\u00e2yelerinde iyice belirir bu. Su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r!<br><br>Ad\u0131n\u0131 filan koymaya gerek duymam\u0131\u015f olabilir, ama yaz\u0131lar\u0131nda, mektuplar\u0131nda, r\u00f6portajlar\u0131nda, notlar\u0131nda, hik\u00e2yelerinde, anlat\u0131lar\u0131nda ve \u00f6zellikle de \u015fiirlerindeki verilere bakarsak; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn tam ve a\u00e7\u0131k anlam\u0131yla bir \u2018k\u00f6t\u00fcl\u00fck toplumu\u2019 ortam\u0131nda ve de ko\u015fullar\u0131nda devindi\u011fini alg\u0131lar\u0131z. A\u015fk\u2019a bile izin yoktur! \u0130zin vermezler A\u015fk\u2019\u0131n olu\u015fmas\u0131na!<br>(\u2026)<br>Bug\u00fcn dahi \u2018cins \u015fair\u2019 Sait Faik\u2019in, ya\u015farken edebiyat\u00e7\u0131larca, romanc\u0131larca ve ele\u015ftiricilerce nas\u0131l d\u00fcped\u00fcz taramaya ve alaya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, horland\u0131\u011f\u0131n\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fcmsendi\u011fini ve kendisine b\u0131y\u0131k alt\u0131ndan g\u00fcl\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ben biliyorum.<br><br>((\u00d6zellikle Beyo\u011flu\u2019nda arada s\u0131rada u\u011frad\u0131\u011f\u0131 Nisuaz Pastanesi (\u015fimdi Garanti Bankas\u0131\u2019d\u0131r) ile Ankara Caddesi\u2019nin Ebussuut Caddesi\u2019yle kesi\u015fti\u011fi yerdeki \u00fcnl\u00fc Meserret Kahvesinde.))<br><br>Bereket ki Sait Faik\u2019in ailesinin mal m\u00fclk varl\u0131\u011f\u0131 onu biraz koruyordu. Ac\u0131mas\u0131z ve gaddar edebiyat \u00e7evresinden ya da arestas\u0131ndan aylarca uzak durabiliyordu.<br><br>Sonra, \u015fu da ilgin\u00e7tir \u2018cins \u015fair\u2019 Sait Faik\u2019, edebiyat ve duyarl\u0131k d\u00fcnyas\u0131nda bir o\u011ful, bir halife yani bir ard\u0131l b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r nedense. \u00d6nc\u00fcl\u00fc ve ard\u0131l\u0131 olmayan bir yazar!<br><br>Hele yeni ku\u015faklarda, gen\u00e7lerde, ((Attila \u0130lhan\u2019\u0131n s\u0131k\u0131 deyimiyle \u201csabun k\u00f6p\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ocuklar\u0131d\u0131r bunlar!\u201d)) \u2018cins \u015fair\u2019e Sait Faik\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcnce ve \u2018idrak\u2019 d\u00fcnyas\u0131nda da bu \u2018sabun k\u00f6p\u00fc\u011f\u00fc ku\u015fa\u011fa\u2019 en ufak bir yer yoktur. Bizim meram\u0131m\u0131z ba\u015fka, onlar\u0131n meramlar\u0131 \u00e7ok ba\u015fkad\u0131r! Zaten Sait Faik ya\u015farken, onlar\u0131n, babalar\u0131 kendisini \u2018kavun ac\u0131s\u0131 yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131\u2019yla yapayaln\u0131z b\u0131rakabilmi\u015flerdir. Hem de g\u00f6z g\u00f6re b\u0131rakabilmi\u015flerdir. Sait Faik\u2019in meram\u0131 da, insanlar\u0131 ve insan ili\u015fkilerini ele al\u0131\u015f\u0131 da ger\u00e7ekten \u015fimdiki gen\u00e7lerden \u00e7ok ba\u015fkayd\u0131. \u015eimdi, 1992\u2019de, s\u00f6zde ona sahip \u00e7\u0131kar gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyorlar ama ne gezer! \u0130\u00e7ten ve \u00f6zden de\u011filler. Bir sahtek\u00e2rl\u0131k ta\u015f\u0131yorlar. Sait Faik, belki moda oldu\u011fu i\u00e7in b\u00f6yle bir kurnazl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7mi\u015f olabilirler. Ger\u00e7ekte kendi ya\u015fad\u0131klar\u0131 hayatta hi\u00e7 ve hi\u00e7bir zaman bir Sait Faik yoktur! Uzaktan Sait Faik\u2019in benzerlerine bile y\u00fcz vermiyorlar.<br><br>Sait Faik\u2019in, gizli ya da a\u00e7\u0131k k\u0131\u015f mek\u00e2nlar\u0131n\u0131 yazmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorum:<br><br>Tabii \u00f6ncelikle \u00fcnl\u00fc LAMBO meyhanesi. Nevizade Soka\u011f\u0131\u2019nda bir k\u00f6\u015fede. \u015eimdi biraz b\u00fcy\u00fclt\u00fclm\u00fc\u015f ve i\u00e7ki sat\u0131l\u0131yor yaln\u0131zca.<br><br>Orhan Veli\u2019yle Nihat Han\u0131m\u2019\u0131n (F\u0131ratl\u0131) zaman zaman bulu\u015ftuklar\u0131 bir koltuk meyhanesi. Yaln\u0131z pencerenin yan\u0131nda iki ki\u015finin \u015f\u00f6yle biraz oturacak iki yeri var, o kadar. Herkes ayakta. Oraya Sait Faik, Peyami Safa, Mina Urgan, Oktay Rifat, Melih Cevdet, Cahit Irgat, Naim Tiral\u0131, M\u00fccap Ofluo\u011flu, Cavit Yama\u00e7., geliyor. Sonralar\u0131, Edip Cansever, Muzaffer Buyruk\u00e7u filan da gelmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f6sy\u00f6 Lambo, tezg\u00e2h\u0131n arkas\u0131nda, vakit bulduk\u00e7a; Gogol, Dostoyevski, Pu\u015fkin, Tolstoy okuyor Ruscas\u0131ndan. Ama bor\u00e7lar\u0131 deftere yazmay\u0131 da savsaklam\u0131yor.<br><br>Bana y\u0131llar sonra, naiv ve ger\u00e7ekten ilgin\u00e7 ressam Fahir Aksoy; Sait Faik\u2019in orada Lambo\u2019da bir b\u00fcy\u00fck kavgas\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131. O zamanlar hemen hemen b\u00fct\u00fcn tart\u0131\u015fmalar soyut ve olmayacak \u015feyler olurdu genellikle.<br><br>\u0130\u015fte Sait Faik\u2019in aslan gibi k\u00fckreyerek ba\u011f\u0131rmas\u0131 ve susmamas\u0131 orada ge\u00e7mi\u015ftir. Bir gece Peyami Safa da vard\u0131r. Yine soyut bir konu tart\u0131\u015fmas\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor i\u00e7kiler i\u00e7ilirken. S\u00f6zgelimi, Paris\u2019te Louvre M\u00fczesi (ya da Saray\u0131) yan\u0131yor. \u201c\u00dcnl\u00fc resim Mona Lisa\u2019y\u0131 m\u0131 kurtar\u0131rs\u0131n\u0131z: yoksa orada bulunan k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocu\u011fu mu?\u201d (\u2026) Peyami Safa, \u201cben olsam bu durumda Mona Lisa\u2019y\u0131 kurtar\u0131rd\u0131m!\u201d diyor.<br><br>Sait Faik ise Peyami Safa\u2019n\u0131n bu s\u00f6z\u00fcne kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, aslanlar gibi k\u00fckreyerek ve bas bas, y\u00fcksek sesle, ba\u011f\u0131rarak ve hatta biraz da Peyami Safa\u2019n\u0131n \u00fczerine y\u00fcr\u00fcyerek: \u201cHay\u0131r, ben o \u00e7ocu\u011fu kurtar\u0131rd\u0131m!\u201d diyormu\u015f. B\u00fcy\u00fck bir a\u011f\u0131z dala\u015f\u0131! Sait Faik aya\u011fa kalkm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00f6sy\u00f6 Lambo tezg\u00e2h\u0131ndan \u00e7\u0131karak onlar\u0131 ay\u0131r\u0131yor, yani daha do\u011frusu araya giriyor: \u201cYapmay\u0131n, etmeyin \u00e7ocuklar!\u201d diyerek\u2026<br><br>Y\u0131llar sonra, nedense, M\u00f6sy\u00f6 Lambo bu koltuk meyhanesinde bir ortakla birlikte bir kad\u0131n ayakkab\u0131s\u0131 d\u00fckk\u00e2n\u0131 a\u00e7t\u0131. Ve iflas etti. Ve kendini tavana asarak intihar etti. Bunun \u015fiirini Oktay Rifat yazm\u0131\u015ft\u0131, hangi kitab\u0131nda var bu \u015fiir \u015fimdi bilmiyorum. Ve Lambo\u2019nun kar\u015f\u0131s\u0131nda Lefter\u2019in Meyhanesi. Kambur Panayot laterna \u00e7alard\u0131. 1964\u2019de bando m\u0131z\u0131kayla Yunanistan\u2019a g\u00f6nderilmi\u015fti Lefter. Bizim ku\u015fa\u011f\u0131n \u00e7ok gitti\u011fi bir meyhaneydi ve ucuzdu.<br><br>B\u00fcy\u00fck Ziba ile K\u00fc\u00e7\u00fck Ziba (\u2026). Ucuz. \u0130lk kez Cihat Burak\u2019\u0131 oraya Sait Faik g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr 1946\u2019da. Bir kap\u0131ya tekmeler filan atm\u0131\u015f Sait Faik.<br><br>Bursa Soka\u011f\u0131ndaki \u0130\u015fkembeci. \u015eimdi Ahududu Soka\u011f\u0131 oldu.<br><br>Diamandi meyhanesi. Hammalba\u015f\u0131 caddesinde. \u0130ngiliz Konsoloslu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131.<br>Panayot meyhanesi. \u015eimdi yine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ondan ucuzu yoktur. M\u00fc\u015fterilerinin hemen hemen hepsi hep hapishaneye girip \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<br><br>Anadolu Ge\u00e7idi. Kuyumcu Franguli ile Fuat Uzk\u0131nay Soka\u011f\u0131 aras\u0131nda. Sait Faik Fikret \u00dcrg\u00fcp\u2019le oradaki birahanede bulu\u015furmu\u015f.<br><br>Rumeli Han\u0131\u2019n\u0131n i\u00e7ersinde bir kahve, gizli. Ama \u0130stikl\u00e2l caddesine ve Alkazar, Saray, \u015eark, Ar, Melek, \u0130pek, Y\u0131ld\u0131z, Lale, Atlas, Aynal\u0131, \u015e\u0131k ve Elhamra sinemalar\u0131na yak\u0131n.<br><br>Ve Cumhuriyet meyhanesi. Sahne soka\u011f\u0131 ile Kalyoncukullu\u011fu Caddesi\u2019nin kesi\u015fti\u011fi k\u00f6\u015fededir. 1933\u2019den beri Cihat Burak\u2019\u0131n, Sait Faik\u2019in, Orhan Veli\u2019nin.. Edip Cansever\u2019in.. vs.nin mek\u00e2n\u0131d\u0131r. \u015eimdi biz de (\u2026) Cihat Burak\u2019la, Sezer Tansu\u011f\u2019la, G\u00fcls\u00fcn Karamustafa\u2019yla, \u00d6zay Erk\u0131l\u0131\u00e7\u2019la, Turgay \u00d6zen\u2019le, Ufuk \u00dcsterman\u2019la, Mithat \u015een\u2019le, Mustafa Irgat\u2019la, Feryal \u00c7evik\u00f6z\u2019le, Ya\u015far \u00c7ubuklu\u2019yla zaman zaman ak\u015famlar\u0131 Cumhuriyet meyhanesine gidiyoruz.<br><br>Sait Faik\u2019in daha bir dolu k\u0131\u015f mek\u00e2nlar\u0131 vard\u0131 tabii: Eftalikos, Deg\u00fcstasyon, \u00c7i\u00e7ek Pasaj\u0131, Maya Sanat Galerisi.. filan gibi. Ama \u015fimdilik bu kadar yeter.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ece AYHAN<\/strong><br>Arkitekt Dergisi, 1992, Say\u0131:3, s. 94- 99<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator is-style-wide\"\/>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><strong>Ece Ayhan&#8217;<\/strong>a Dair \u00c7e\u015fitli Kaynaklar-Ara\u015ft\u0131rmalar;<br>1\/ Ece Ayhan Web Sitesi: <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/zaferyalcinpinar.com\/bakissiz.html\" target=\"_blank\">https:\/\/zaferyalcinpinar.com\/bakissiz.html<\/a><br>2\/ Ece Ayhan \u0130ndeksi: <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/bit.ly\/eceindeks\" target=\"_blank\">https:\/\/bit.ly\/eceindeks<\/a><\/p><p><strong>Sait Faik<\/strong>&#8216;e Dair \u00c7e\u015fitli Kaynaklar-Ara\u015ft\u0131rmalar; <br>1\/ <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/evvel.org\/ilgi\/sait-faik\" target=\"_blank\">https:\/\/evvel.org\/ilgi\/sait-faik<\/a><br>2\/ <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/evvel.org\/ilgi\/sait-faik\/page\/2\" target=\"_blank\">https:\/\/evvel.org\/ilgi\/sait-faik\/page\/2<\/a><br>3\/ <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/evvel.org\/ilgi\/sait-faik\/page\/3\" target=\"_blank\">https:\/\/evvel.org\/ilgi\/sait-faik\/page\/3<\/a><br>4\/ <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/evvel.org\/ilgi\/sait-faik\/page\/4\" target=\"_blank\">https:\/\/evvel.org\/ilgi\/sait-faik\/page\/4<\/a><br>5\/ <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/evvel.org\/ilgi\/sait-faik\/page\/5\" target=\"_blank\">https:\/\/evvel.org\/ilgi\/sait-faik\/page\/5<br><\/a>6\/ <a href=\"https:\/\/evvel.org\/ilgi\/sait-faik\/page\/6\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"https:\/\/evvel.org\/ilgi\/sait-faik\/page\/6 (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\">https:\/\/evvel.org\/ilgi\/sait-faik\/page\/6<\/a> <\/p><cite>evvel.org<\/cite><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[78,74],"class_list":["post-2026","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-ece-ayhan","tag-sait-faik","comments-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2026"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2026\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2035,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2026\/revisions\/2035"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}