{"id":2840,"date":"2024-09-15T07:45:20","date_gmt":"2024-09-15T04:45:20","guid":{"rendered":"https:\/\/upas.evvel.org\/?p=2840"},"modified":"2024-09-17T16:10:23","modified_gmt":"2024-09-17T13:10:23","slug":"siirin-projelendirilecek-turden-endustriyel-bir-varolusu-yoktur-zafer-yalcinpinar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/upas.evvel.org\/?p=2840","title":{"rendered":"&#8220;\u015eiirin projelendirilecek t\u00fcrden end\u00fcstriyel bir varolu\u015fu yoktur.&#8221; (Zafer Yal\u00e7\u0131np\u0131nar, 2014)"},"content":{"rendered":"\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"470\" height=\"622\" src=\"https:\/\/upas.evvel.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/bist.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2850\" srcset=\"https:\/\/upas.evvel.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/bist.jpg 470w, https:\/\/upas.evvel.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/bist-227x300.jpg 227w\" sizes=\"auto, (max-width: 470px) 100vw, 470px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div style=\"height:11px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>(&#8230;) <strong>Zafer YAL\u00c7INPINAR: <\/strong>\u015eiirin projelendirilecek \u201cpro-eject\u201d t\u00fcrden \u2018end\u00fcstriyel\u2019 bir varolu\u015fu yok. Bir ideolojiyi, b\u00fcy\u00fck bir m\u00fccadeleyi \u00e7evreleyen \u015fairler, \u015fiirler i\u00e7in hi\u00e7bir zaman da olmam\u0131\u015f zaten\u2026 Bu \u015fairlerde -kendileri fark\u0131nda olmasalar da -ve bu ifadeyi ben pek sevmesem de- iktidar ve gaddarl\u0131k kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ekseninde tarihsel bir \u2018konsept\u2019 olu\u015fuyor. \u00d6rne\u011fin, N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019in \u201cKurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 Destan\u0131\u201d veya \u201cMemleketimden \u0130nsan Manzaralar\u0131\u201d bir kitap b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olmaks\u0131z\u0131n yay\u0131mlansalard\u0131, okuyucu ve ku\u015faklar \u00fczerinde b\u00f6ylesi s\u00fcre\u011fen bir etki b\u0131rakamazlard\u0131. \u0130\u015fin k\u00f6k\u00fcnde dilsel ve \u00e7ok \u00f6nemli bir fakt\u00f6r daha var: \u015eiir, bir \u00fcst-dil -a\u015fk\u0131n dil- t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bunun nedeni de d\u00fczyaz\u0131 gibi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u201ct\u201d \u00e2n\u0131nda \u2018semantik\u2019 bir duru\u015fu olmamas\u0131d\u0131r. \u0130mge yo\u011funlu\u011fu ya da imgesel alan derinli\u011fi d\u00fczyaz\u0131dan fazlad\u0131r \u015fiirin\u2026 Yani sadece \u201ct\u201d \u00e2n\u0131ndaki \u201ct anlamlar\u0131\u201dna yaslanmaz. Ger\u00e7ekte, \u2018gelece\u011fin dili\u2019 olarak kendini ve ya\u015fam\u0131 yeniler. Ya da \u015f\u00f6yle diyelim; \u201ct\u201d \u00e2n\u0131nda \u201ct\u2019nin art\u0131 eksi x anlamlar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcne\u201d yaslan\u0131r. Bu nedenle, bug\u00fcnden o dilin kimyas\u0131n\u0131, bir \u015fiir kitab\u0131n\u0131n kimyas\u0131n\u0131 okuyucunun \u2018konsept\u2019 olarak kafas\u0131nda olu\u015fturmas\u0131 \u201ct\u201d \u00e2n\u0131nda, e\u015fanl\u0131 olarak, pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu s\u00f6yledi\u011fim a\u00e7\u0131n\u0131n da en g\u00fczel \u00f6rne\u011fi Ece Ayhan ve kitaplar\u0131d\u0131r: \u201cK\u0131nar Han\u0131m\u2019\u0131n Denizleri\u201d ve \u201cBak\u0131\u015fs\u0131z Bir Kedi Kara\u201d. Bir 30 sene kadar Ece Ayhan\u2019\u0131n iktidar ve gaddarl\u0131k kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine kurdu\u011fu imgesel alan derinliklerini okuyucu da ele\u015ftirmen de edit\u00f6r de anlamam\u0131\u015f. Ece Ayhan poetikas\u0131 \u201ct+30\u201d \u00e2n\u0131nda kendini g\u00f6stermi\u015f. \u015eimdilerde Ece\u2019nin \u2018konsept\u2019i anla\u015f\u0131ld\u0131 ve konu\u015fma dilinde -hatta siyasette bile- yerini ald\u0131. Asl\u0131nda t\u00fcm \u0130kinci Yeni \u015fiirinde bu \u00fcssel ba\u015far\u0131 vard\u0131r. Bununla birlikte, s\u00f6ylediklerimi hem do\u011frulayan hem de ge\u00e7ersiz k\u0131lan bir \u0130kinci Yeni \u015fairi var: \u0130lhan Berk. Baz\u0131 kitaplar\u0131 ger\u00e7ekten de \u201ckitap projesi\u201d b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ta\u015f\u0131m\u0131yor. Yani asl\u0131nda bir kitap projeksiyonu yok o baz\u0131 \u015fiirlerin\u2026 Ama baz\u0131 kitaplar\u0131nda da tam tersidir: \u201cM\u0131s\u0131rkalyoni\u011fne\u201d, \u201cPera\u201d, \u201cGalata\u201d, \u201cK\u00fcl\u201d, \u201c\u0130stanbul\u201d\u2026 Bir de san\u0131r\u0131m, insanl\u0131k \u00fczerinde m\u00fcthi\u015f bir end\u00fcstriyel etki, pragmatik bask\u0131 var. Yani biliyorsun, bir t\u00fcr m\u00fchendislik ve matematik bask\u0131s\u0131. Bu bask\u0131yla ve strateji hastal\u0131\u011f\u0131yla insanlar konular\u0131, olaylar\u0131, tarihi, di\u011fer insanlar\u0131, k\u0131sacas\u0131 her \u015feyi unsurlar\u0131na ay\u0131rmaya ya da birle\u015ftirip ele almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bir lego oyunca\u011f\u0131 gibi, s\u00f6k tak, uydu uymad\u0131, oldu olmad\u0131 vs\u2026 \u015eiir b\u00f6yle bir \u015fey de\u011fil, olmamal\u0131. Buradaki fabrikasyon tehlike g\u00f6r\u00fclmeli.\u00a0(\u2026) \u015eiirin ve \u015fairin varolu\u015f ya da yok olu\u015f tan\u0131mlar\u0131 -veya t\u00fcm bu meselelerin tan\u0131mlanamazl\u0131\u011f\u0131, tan\u0131m tutmay\u0131\u015f\u0131- en az iki bin y\u0131ld\u0131r s\u00fcren ve felsefi boyutta tart\u0131\u015f\u0131lan ontolojik bir konu\u2026 Dilsel, tarihsel, toplumsal olarak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck, \u00e7ok \u00f6nemli bir kapsam\u0131, etkisi var. Ama bug\u00fcn\u00fcn, yak\u0131n tarihimizin \u015fairleri -ideolojik m\u00fccadele verenlerden baz\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6zellikle s\u00f6zlerimin d\u0131\u015f\u0131nda tutarak ifade ederim ki- konuyu iktisadi bir varolu\u015f bi\u00e7imi haline getirdiler. Yani, kitaplar\u0131 \u00e7ok okununca, \u00e7ok sat\u0131nca, tan\u0131t\u0131m dergilerinde, televizyon programlar\u0131nda, k\u00f6\u015fe yazarlar\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131nda \u00e7e\u015fitli at\u0131flarla boy g\u00f6sterince \u015fairliklerinin, \u015fiirlerinin hem toplumsal hem de edebi olarak \u201ctescillendi\u011fini\u201d san\u0131yorlar. Yani bu zevatlar, betiklerine bir iktisadi tan\u0131n\u0131rl\u0131k y\u00fcklediklerinde, edebi anlamda bir tescile, ba\u015far\u0131ya kavu\u015ftuklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Ayn\u0131 pragmatik iktisadi tavr\u0131, yazar \u00f6rg\u00fctleri ve yay\u0131nc\u0131 birlikleri de y\u00fckleniyor. Yazar \u00f6rg\u00fct\u00fc, kendisine \u00fcye olan yazar say\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131k\u00e7a varolu\u015funu anlamland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fcye yazarlar\u0131n\u0131 ve \u015fairlerini de edebi olarak tescilledi\u011fini san\u0131yor. Yay\u0131nc\u0131 birlikleri de -\u00fcyelik anlam\u0131nda- yay\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131, yay\u0131nevi say\u0131s\u0131n\u0131 ve yay\u0131nevlerinin k\u00e2rlar\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131k\u00e7a, edebiyat\u0131n geli\u015fiminde ayn\u0131 oranda bir katk\u0131 olu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar filan\u2026 19. y\u00fczy\u0131ldan beri bir \u201ciktisadi \u00e7er\u00e7eve\u201d olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar edebiyat ve \u015fiir i\u00e7in\u2026 Bu \u00e7er\u00e7eveyi, asl\u0131nda, devlet d\u00fczene\u011fi de istiyor: Modellenebilir, kontrol edilebilir, denetlenebilir, \u00f6d\u00fcllendirilebilir ve tabi\u00ee ki cezaland\u0131r\u0131labilir bir \u201cedebiyat \u00e7er\u00e7evesi\u201d istiyorlar\u2026 Dilin, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn, edebiyat\u0131n ve tahayy\u00fcl g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirlemek istiyorlar. Ece Ayhan\u2019\u0131n hayat\u0131ndan biliyorum, s\u0131k\u0131 \u015fiirin ve sahici edebiyat\u0131n bu topraklarda, bir iktisad\u0131 ya da maliyesi yoktur. M\u00fclkiyesi de yoktur! \u0130ktisadi kapsamda \u00e7ok a\u00e7\u0131k s\u00f6yl\u00fcyorum ki devletle bir i\u015fi de yoktur, olamaz da. \u00c7\u00fcnk\u00fc -dilbilimsel a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda- yaz\u0131l\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn okuyucusu veya s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcn dinleyicisi, bir meta t\u00fcketicisi t\u00fcr\u00fc de\u011fildir. Ya\u015fam\u0131n t\u00f6z\u00fcn\u00fc kavramaya ve bu t\u00f6z\u00fcn gelecek sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131 tahayy\u00fcl etmeye \u00e7al\u0131\u015fan insanlard\u0131r sadece\u2026 Sahici insanl\u0131k diyelim buna: \u0130ktidar\u0131 ve gaddarl\u0131\u011f\u0131 yok eden bir dilin nas\u0131l \u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlamaya, g\u00f6rmeye, zihninde resimlemeye, imlemeye \u00e7al\u0131\u015fan sahici bir insanl\u0131k\u2026 Gelece\u011fin dilini, ya\u015fam\u0131n t\u00f6z\u00fcn\u00fc ve hakikati zihninde yerlemlemeye \u00e7al\u0131\u015fan bir insanl\u0131kt\u0131r bu\u2026&#8221; (&#8230;)<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.zaferyalcinpinar.info\"><strong>Zafer YAL\u00c7INPINAR<\/strong><\/a><br><strong>Kas\u0131m 2014<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-wide\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Not: <\/strong><em>Yukar\u0131daki metin 13.11.2014 tarihinde, <strong>Eren \u0130nan Canpolat<\/strong> ile<strong> Zafer Yal\u00e7\u0131np\u0131nar<\/strong>&#8216;\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi konu\u015fmadan bir al\u0131nt\u0131d\u0131r. Konu\u015fman\u0131n tam metnini <a href=\"https:\/\/zaferyalcinpinar.com\/dilinkemigiyoktur.pdf\">https:\/\/zaferyalcinpinar.com\/dilinkemigiyoktur.pdf<\/a> adresinden okuyabilirsiniz.<\/em><br><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,1],"tags":[18],"class_list":["post-2840","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gorungu","category-uncategorized","tag-zafer-yalcinpinar","comments-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2840","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2840"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2840\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2851,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2840\/revisions\/2851"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}