{"id":3302,"date":"2025-11-26T09:43:12","date_gmt":"2025-11-26T06:43:12","guid":{"rendered":"https:\/\/upas.evvel.org\/?p=3302"},"modified":"2025-11-26T09:43:12","modified_gmt":"2025-11-26T06:43:12","slug":"ilhan-berk-adina-odulculuk-oynamak-ve-musamere-tertip-etmek-falan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/upas.evvel.org\/?p=3302","title":{"rendered":"\u0130LHAN BERK ad\u0131na \u00f6d\u00fclc\u00fcl\u00fck oynamak ve m\u00fcsamere tertip etmek falan\u2026"},"content":{"rendered":"\n<p>\u00c7ok fazla s\u00f6ylenecek bir \u015fey yok asl\u0131nda\u2026 Her zamanki k\u00f6t\u00fcc\u00fcl d\u00fczenek&nbsp;<a href=\"https:\/\/evvel.org\/ilgi\/ilhan-berk\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u0130lhan Berk<\/a>&nbsp;ad\u0131na da i\u015fliyor: Bir belediye, birka\u00e7 mutat zevat\u0131 j\u00fcri\/dan\u0131\u015fman olarak kiralay\u0131p\/g\u00f6sterip \u0130lhan Berk ad\u0131na \u015fiir \u00f6d\u00fcl\u00fc (para veya itibar) da\u011f\u0131tm\u0131\u015f ve ard\u0131ndan da t\u00f6ren\/m\u00fcsamere tertip etmi\u015f falan\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6d\u00fcllendirme sistemine kar\u015f\u0131 duru\u015fumuz ve&nbsp;<a href=\"https:\/\/evvel.org\/evvel-fanzin-tum-edebiyat-kahyalarina-karsidir\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">haysiyetli m\u00fccadelemiz 10 y\u0131llard\u0131r s\u00fcr\u00fcyor,<\/a>&nbsp;bu konuda kafam\u0131z hi\u00e7 kar\u0131\u015f\u0131k de\u011fil. Bizim temellendirmelerimizin \u00f6z\u00fcnde \u015fu iki s\u00f6ylem bulunuyor:&nbsp;\u00d6d\u00fcller insans\u0131zd\u0131r! \u00d6d\u00fcller k\u00f6t\u00fcc\u00fcl besinlerdir!&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:6px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"761\" data-id=\"3303\" src=\"https:\/\/upas.evvel.org\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/ilhanberk_davetiye-01-768x761-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3303\" srcset=\"https:\/\/upas.evvel.org\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/ilhanberk_davetiye-01-768x761-1.jpg 768w, https:\/\/upas.evvel.org\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/ilhanberk_davetiye-01-768x761-1-300x297.jpg 300w, https:\/\/upas.evvel.org\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/ilhanberk_davetiye-01-768x761-1-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"401\" data-id=\"3304\" src=\"https:\/\/upas.evvel.org\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/odulmeselesi-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3304\" srcset=\"https:\/\/upas.evvel.org\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/odulmeselesi-1.jpg 400w, https:\/\/upas.evvel.org\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/odulmeselesi-1-300x300.jpg 300w, https:\/\/upas.evvel.org\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/odulmeselesi-1-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:6px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fbu k\u00f6t\u00fcc\u00fcl konunun \u00f6d\u00fcllendirme sistemati\u011fini de kapsayan bir \u201cedebiyat sosyolojisi\u201d meselesi oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in, \u015fu al\u0131nt\u0131y\u0131 ka\u00e7 on y\u0131l daha tekrar etmem gerekecek? 2009 y\u0131l\u0131nda \u015f\u00f6yle demi\u015fim:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201c\u00d6d\u00fcl konusu son derece kar\u0131\u015f\u0131k bir konu\u2026 \u015eimdi, her \u015feyi bir kenara b\u0131rakal\u0131m ve meseleye dil a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakal\u0131m: Bug\u00fcn, \u201c\u00d6d\u00fcl\u201d dedi\u011fimiz anda imgesel olarak \u00f6d\u00fcl\u00fc alan ki\u015fiyi ya da eseri de\u011fil \u201c\u00f6d\u00fcl sistemati\u011fi\u201dnin kendisini ya da \u00f6d\u00fcl\u00fcn metas\u0131n\u0131 i\u015faret ediyoruz, y\u00fcceltiyoruz, ayr\u0131cal\u0131kland\u0131r\u0131yoruz. Eskiden b\u00f6yle de\u011fildi. \u015eimdilerde, rekabet, kazanmak, yar\u0131\u015fmak, h\u0131rs, farkl\u0131l\u0131k, \u00fcst\u00fcnl\u00fck filan gibi \u015feyler do\u011frudan akl\u0131m\u0131za geliyor. \u00d6d\u00fcllendirme denen \u015fey, Yeni Kapitalizm\u2019in y\u00f6netim s\u00fcre\u00e7lerinin i\u00e7erisinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bir \u201cisteklendirme\u201d t\u00fcr\u00fcd\u00fcr ve iktidar heveslileriyle iktidar sahiplerinin bulu\u015ftu\u011fu bir podyumdur. \u00d6d\u00fcl, iktidar\u0131n, kendi iktidar\u0131n\u0131 kuvvetlendirdi\u011fi bir ara\u00e7t\u0131r. \u00d6d\u00fcller sahici de\u011fildir. \u201c\u00d6d\u00fcl Sistemati\u011fi\u201d denen \u015feyden podyumu, \u0131\u015f\u0131klar\u0131, j\u00fcriyi, \u00f6d\u00fcl\u00fc takdim edeni, alk\u0131\u015f seslerini, o k\u0131r\u0131t\u0131\u015flar\u0131, gazetelerdeki haberleri, duyurular\u0131 filan kald\u0131r\u0131n, geriye ne kal\u0131r? \u015eiltler, plaketler filan kal\u0131r. Zaten, bu \u015filtler, plaketler filan birer \u201csimge\u201d de\u011fil midir? \u0130mgelemi kuvvetli bir \u015fair i\u00e7in \u201c\u00f6d\u00fcl\u201d denen \u015feyin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 b\u00f6ylesi bir \u201cs\u0131radan simge\u201d olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6d\u00fcl sistemati\u011finin demin sayd\u0131\u011f\u0131m bile\u015fenlerinin hi\u00e7biri de imgelemin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 de\u011fildir. \u015eairin \u00f6d\u00fcl\u00fc s\u0131k\u0131 \u015fiir yazmak, yazabilmektir. \u015eairin \u00f6d\u00fcl\u00fc; t\u00fcm bask\u0131lara ra\u011fmen \u00f6zg\u00fcr bak\u0131\u015f\u0131n\u0131, imgeselli\u011finin biricikli\u011fini kaybetmemektir. Derdi \u015fudur \u015fairin; t\u00f6ze n\u00fcfuz edebilmek, t\u00f6z\u00fc imlemek\u2026 \u015eair, \u015fiirinin s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, dizelerinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc yar\u0131\u015fmalarla, \u00f6d\u00fcllerle filan teyit ettiremez. Bak\u0131n, bug\u00fcn\u00fcn edebiyat ortal\u0131\u011f\u0131n\u0131 birazc\u0131k ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u201c\u00f6d\u00fcls\u00fcz\u201d bir \u015fair bulmakta zorlan\u0131rs\u0131n\u0131z. Herkesin bir y\u0131\u011f\u0131n \u00f6d\u00fcl\u00fc var yahu\u2026 Nerede kald\u0131 bu adamlar\u0131n ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 filan? Ama benim dedi\u011fim anlamda, yani imgelemin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi ve t\u00f6ze n\u00fcfuz edebilmek y\u00f6n\u00fcnde \u00f6d\u00fcllendirilmi\u015f \u015fair say\u0131s\u0131 bir elimin parmaklar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 ge\u00e7mez. Bu nedenle \u201c\u00d6d\u00fcller insans\u0131zd\u0131r\u201d diyorum.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Akademik bir al\u0131nt\u0131 da yerinde olacak:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><em>\u201c(\u2026) Sanat koruyuculu\u011fu, yazar\u0131n bir ki\u015fi veya kurum taraf\u0131ndan bak\u0131l\u0131p korunmas\u0131d\u0131r; ama yazardan kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda k\u00fclt\u00fcrel bir ihtiyac\u0131n tatmini beklenir. M\u00fc\u015fteri ile patron aras\u0131ndaki m\u00fcnasebetler orta\u00e7a\u011fda sadakat yemini etmi\u015f insanla efendisi aras\u0131ndaki m\u00fcnasebetlere pek yabanc\u0131 de\u011fildir. Sanat koruyuculu\u011fu feodal te\u015fkil\u00e2tlanma gibi, ba\u011f\u0131ms\u0131z h\u00fccreler \u00fcst\u00fcne kurulmu\u015f bir yap\u0131d\u0131r. (\u2026) \u0130mparatorlu\u011fun zengin Romal\u0131s\u0131n\u0131n familia\u2019s\u0131 sanat koruyuculu\u011funun belirmesine en elveri\u015fli yap\u0131dayd\u0131. Zaten sanat koruyuculu\u011fu (m\u00e9c\u00e9nat), ismini Augustus\u2019un dostu ve Horatius\u2019un koruyucusu Maecenas\u2019\u0131nkinden alm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat sanat koruyuculu\u011fu \u00f6zellikle prenslerin, krallar\u0131n veya papalar\u0131n saraylar\u0131nda geli\u015fmi\u015ftir. (\u2026) Devlet koruyuculu\u011fu, \u00e7a\u011flar boyunca az \u00e7ok muntazam \u00f6denek ihsanlar\u0131 veya \u0130ngiltere\u2019de \u201cpoet laureate\u201d, Fransa\u2019da \u201cKral\u0131n vakan\u00fcvisi\u201d benzeri resm\u00ee g\u00f6revler vererek uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. (\u2026) Bu anlamda koruyuculuk yan\u0131nda, bir de edebiyat pazar\u0131na etki yaparak, yazara ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc \u00fcmit edemeyece\u011fi gelirler sa\u011flayan dolayl\u0131 koruyuculuklar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edilebilir. Bir h\u00fck\u00fcmet bu \u015fekilde genel kitapl\u0131klar ve propaganda servisleri i\u00e7in, bir eserden b\u00fcy\u00fck miktarda sipari\u015f edebilir. Bununla beraber en fazla kullan\u0131lan metot, ismi b\u00fcy\u00fck paras\u0131 az edebiyat \u00f6d\u00fclleriyle yazara fazla sat\u0131\u015f yapt\u0131r\u0131p gelirini artt\u0131rmakt\u0131r. (\u2026) M\u0131s\u0131rl\u0131 yazar Taha Hussein meseleye ger\u00e7ek iktisad\u00ee anlam\u0131n\u0131 vermi\u015ftir: \u201cBurada namuslu olmayan bir pazarl\u0131k vard\u0131r: Yazar, koruyucunun verdi\u011fi alt\u0131n\u0131 ve paray\u0131 ald\u0131k\u00e7a harcar; yazar, ona hi\u00e7bir \u015fekilde harcanamayacak sanat\u0131n\u0131 veya d\u00fc\u015f\u00fcncesini vermektedir.\u201d (\u2026)&nbsp;<strong>(Robert Escarpit, \u201cEdebiyat Sosyolojisi\u201d, \u00c7ev: Ali T\u00fcrkay Yaz\u0131c\u0131, Remzi Kitabevi, 1968, ss. 50-53)<\/strong><\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>\u00d6nemli bir tarihsel noktay\u0131 \u2018sonu\u00e7\u2019 olarak i\u015faret etmekte fayda var: 19 \u015eubat 2016\u2019da Milano\u2019da 84 ya\u015f\u0131ndayken \u00f6len \u00fcnl\u00fc yazar Umberto Eco, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki -en az- 20 y\u0131l boyunca ne kendi ne eserleri ad\u0131na ne de d\u00fc\u015f\u00fcnceleri \u00fczerine \u00f6d\u00fcller, konferanslar, bulu\u015fmalar ve akademik etkinlikler gibi \u015feylerin d\u00fczenlenmesini istemedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizimkilerde ise durum on y\u0131llard\u0131r ayn\u0131\u2026 Ayn\u0131 tas, ayn\u0131 hamam! Kendileri \u00e7al\u0131yor, kendileri oynuyor\u2026 H\u00e2kez\u00e2, \u00e7almadan da oynad\u0131klar\u0131 vard\u0131r tabi\u00ee!<\/p>\n\n\n\n<p><em><a href=\"https:\/\/www.zaferyalcinpinar.info\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Zafer Yal\u00e7\u0131np\u0131nar<\/a>&nbsp;\/ 24 Kas\u0131m 2025<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[39,18],"class_list":["post-3302","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-ilhan-berk","tag-zafer-yalcinpinar","comments-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3302"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3302\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3305,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3302\/revisions\/3305"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3302"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3302"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}