{"id":3436,"date":"2026-05-13T12:31:08","date_gmt":"2026-05-13T09:31:08","guid":{"rendered":"https:\/\/upas.evvel.org\/?p=3436"},"modified":"2026-05-13T12:44:49","modified_gmt":"2026-05-13T09:44:49","slug":"soylesi-siirle-dusunmek-ceren-avsar-zafer-yalcinpinar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/upas.evvel.org\/?p=3436","title":{"rendered":"S\u00f6yle\u015fi: “\u015e\u0130\u0130RLE D\u00dc\u015e\u00dcNMEK…” (Ceren Av\u015far & Zafer Yal\u00e7\u0131np\u0131nar)"},"content":{"rendered":"\n
<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n\n\n\n

S\u00d6YLE\u015e\u0130: \u015e\u0130\u0130RLE D\u00dc\u015e\u00dcNMEK…<\/strong>
(<\/strong>Ceren Av\u015far<\/a> <\/strong>& Zafer Yal\u00e7\u0131np\u0131nar<\/a>, <\/strong>May\u0131s 2026)<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Zafer Yal\u00e7\u0131np\u0131nar:<\/strong> “Ses, G\u00f6vde, Zihin”<\/a> adl\u0131 yeni \u015fiirinizde deneyimlenmi\u015f ya\u015fant\u0131lar\u0131n -ve tabi\u00ee ki duygulan\u0131mlar\u0131n- \u015fiir dili arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yeniden kuruldu\u011fu \u00f6zel bir hat g\u00f6r\u00fcyorum; sizin i\u00e7in bu \u015fiirin \u00f6z\u00fc bir temsiliyet mi i\u00e7eriyor, yoksa bir eylemsellik mi kuruyor? \u015eunu sormaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum asl\u0131nda; “Ses, G\u00f6vde, Zihin” adl\u0131 eseri \u015fiir yolculu\u011funuzda bir \u2018k\u0131r\u0131lma \u00e2n\u0131\u2019 olarak g\u00f6r\u00fcyor musunuz yoksa bir devam halkas\u0131 olarak m\u0131 \u00f6rd\u00fcn\u00fcz onu?<\/p>\n\n\n\n

Ceren Av\u015far:<\/strong> \u00d6ncelikle anlaml\u0131 tespitiniz i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim. Ses, G\u00f6vde, Zihin deneyimlenmi\u015f ya\u015fant\u0131lar ve duygulan\u0131mlar\u0131n yeniden kurulmas\u0131 tabi\u00ee ama deneyim kimin deneyimi, duygudan \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcncelerden mi ibaret diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm sorunuzu irdelerken. Kendi deneyimimden \u00e7ok evrensel deneyimler \u015fiirselle\u015fti. Bireyden yola \u00e7\u0131k\u0131p tanr\u0131ya, tanr\u0131dan yola \u00e7\u0131k\u0131p bireye vard\u0131\u011f\u0131m bir \u015fiir oldu. Bireyden yola \u00e7\u0131k\u0131p topluma, toplumdan yola \u00e7\u0131k\u0131p bireye vard\u0131\u011f\u0131m bir \u015fiir de ayn\u0131 zamanda. Kendimden yola \u00e7\u0131k\u0131p di\u011ferine, di\u011ferinden yola \u00e7\u0131k\u0131p kendime vard\u0131\u011f\u0131m da. \u2018\u0130kilikler\u2019 \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m k\u0131r\u0131lma \u00e2n\u0131 Ses, G\u00f6vde, Zihin’de kendine yer buldu. \u015eiirin \u00f6z\u00fcndeki bu hat, hem bir temsilin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131 hem de o temsili y\u0131karak kendi eylemini yaratt\u0131. Ya\u015fant\u0131lar\u0131n \u015fiire s\u0131zmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir temsiliyet tabi\u00ee ama o ya\u015fant\u0131y\u0131 \u015fiirle yeniden kurmak benim i\u00e7in eylemsellik de. Ses, G\u00f6vde, Zihin’i \u015fiir yolculu\u011fumda nereye koydu\u011fuma gelirsem onu ne keskin bir kopu\u015f ne de s\u0131radan bir s\u00fcrd\u00fcr\u00fc\u015f olarak tan\u0131mlayabiliyorum. Daha \u00e7ok, \u00f6nceki temalar\u0131m\u0131n ve aray\u0131\u015flar\u0131m\u0131n birle\u015fip daha g\u00f6vdeli daha analitik bir yap\u0131ya b\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir e\u015fik oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. Ge\u00e7mi\u015ften gelen seslerin yank\u0131s\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan yani bir devam halkas\u0131 olan ama o yank\u0131y\u0131 yeni bir s\u00f6z dizimiyle, daha kararl\u0131 bir k\u0131r\u0131lmayla kar\u015f\u0131layan bir durak. Hem devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n a\u015final\u0131\u011f\u0131 hem de yeni bir y\u00f6neli\u015fin heyecan\u0131yla yazd\u0131m Ses, G\u00f6vde, Zihin’i. <\/p>\n\n\n\n

Z.Y.:<\/strong> Burada, san\u0131yorum, deneyimin par\u00e7alanarak yeniden kurulmas\u0131; lirik\u2014hatta imgesel\u2014olan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnsel bir d\u00fczlemde yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u015fiirsel olan\u0131n sabit bir yap\u0131dan ziyade ge\u00e7i\u015fler i\u00e7inde tan\u0131mlanmas\u0131 durumu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, Dipsiz G\u00f6l<\/a> adl\u0131 kitab\u0131mda da b\u00f6ylesi bir merhale ve onu izleyen bir ge\u00e7i\u015f hatt\u0131 belirgindir: Dipsiz G\u00f6l\u2019e giri\u015fte tematik bir b\u00fct\u00fcnleni\u015f kurulurken, \u00e7\u0131k\u0131\u015fta bu b\u00fct\u00fcn\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fclmesi ve a\u015f\u0131lmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fir. Bu nedenle -tek bir \u015fiir olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda- Dipsiz G\u00f6l, klasik anlamda diyalektik bir kar\u015f\u0131tl\u0131k d\u00fczeni kurmaktan \u00e7ok, daha ge\u00e7irgen, daha ak\u0131\u015fkan bir e\u015fik tasar\u0131m\u0131na sahip. Yani, anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m e\u015fikte, \u015fiirsel olan\u0131n i\u00e7erdi\u011fi ya\u015fant\u0131 par\u00e7alar\u0131 bir tasavvur ile tahayy\u00fcl aras\u0131nda gerilimli bir alan olu\u015fturuyor. S\u00f6z konusu gerilim, yaln\u0131zca estetik bir tercih de\u011fil; giderek felsefi bir meseleye d\u00f6n\u00fc\u015fen, d\u00fc\u015f\u00fcnce ile \u015fiir aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131 yeniden kuran bir sorgulama bi\u00e7imi benim i\u00e7in. \u015eimdi, bu kadar ge\u00e7i\u015fken -ve e\u015fik olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z- bir hacmin i\u00e7inde okur zorlu bir nokta da m\u0131 konumlan\u0131yor? Mesela ben \u00e7o\u011fu kitab\u0131m i\u00e7in b\u00f6yle oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Okurdan ‘Ses, G\u00f6vde, Zihin’  \u015fiirini \u201canlamas\u0131n\u0131\u201d m\u0131, yoksa o \u015fiirle birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnmesini, duygulanmas\u0131n\u0131 m\u0131 bekliyorsunuz? Dahas\u0131, \u015fiirdeki ‘sezgisellik’ bilin\u00e7li bir hedefleme gibi duruyor bence. Okuru konumland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m yeri zorluktan ziyade bir davet olarak g\u00f6r\u00fcyorum. Geleneksel \u015fiir anlay\u0131\u015f\u0131 okuru genellikle bitmi\u015f, s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7izilmi\u015f bir anlam\u0131n ortas\u0131nda bekletiyor sanki. Oysa o e\u015fik, okuru \u015fiirin i\u00e7ine de\u011fil, \u015fiirin olu\u015f s\u00fcrecine d\u00e2hil ediyor bence.<\/p>\n\n\n\n

C.A.:<\/strong> Ses, G\u00f6vde, Zihin \u00f6zelinde konu\u015fursam okurun bu \u015fiiri bir bulmaca gibi \u00e7\u00f6zmesini ya da tek bir anlama hapsetmesini beklemiyorum, aksine \u015fiire dahil olmas\u0131n\u0131, \u015fiirle birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnmesini istiyorum, benimle beraber d\u00fc\u015f\u00fcnmesini. Hatta m\u00fcmk\u00fcnse duygulanmas\u0131n\u0131 da tabi\u00ee. \u015eiir burada bir nesne de\u011fil, bir deneyim alan\u0131 bana g\u00f6re. E\u011fer \u015fiir, metnin i\u00e7indeki o ge\u00e7i\u015fkenli\u011fi okurun zihninde de yaratabiliyorsa \u015fiir as\u0131l i\u015flevini o an yerine getirmi\u015f demek gibi geliyor bana. Yani bekledi\u011fim \u015fey anla\u015f\u0131lmas\u0131 de\u011fil, o \u015fiirsel ak\u0131\u015f\u0131n i\u00e7inde bir hizalanma h\u00e2li. Okuyan ak\u0131lla ve kalple beraber yaratmak \u015fiiri bana yazman\u0131n en keyifli gelen k\u0131sm\u0131 ve okurla hizalanma h\u00e2li dedi\u011fim de bu. Sezgisellik konusundaki tespitiniz de ne g\u00fczel. Benim i\u00e7in sezgi, akl\u0131n bitti\u011fi yerdeki bir bulan\u0131kl\u0131k de\u011fil, akl\u0131n tam kalbine n\u00fcfuz etmeye \u00e7al\u0131\u015fan, d\u00fc\u015f\u00fcnceden daha keskin bir anlama bi\u00e7imi. Bu bilin\u00e7li bir hedef ve umar\u0131m yakla\u015fabiliyorumdur biraz olsun bu hedefe. \u015eiirdeki sezgisellik, okuru rasyonel s\u0131n\u0131rlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131p, imgelerin ve sesin yaratt\u0131\u011f\u0131 o e\u015fikten ge\u00e7meye zorluyor bence. \u0130\u011fne deli\u011finden ge\u00e7en ip gibi ama elbette ki o e\u015fikten ge\u00e7ip ge\u00e7memek okurun tercihi. Okurun, bu \u015fiirsel hacmin i\u00e7inde zorlanaca\u011f\u0131 bir noktada de\u011fil, asl\u0131nda \u00f6zg\u00fcrle\u015fece\u011fi bir noktada konumlanmas\u0131 tercihim olurdu yine de. Klasik diyalekti\u011fin sundu\u011fu haz\u0131r kar\u015f\u0131tl\u0131klar yerine, ak\u0131\u015fkan bir e\u015fikte durmak okura kendi ya\u015fant\u0131 par\u00e7alar\u0131n\u0131 o bo\u015fluklara yerle\u015ftirme imk\u00e2n\u0131 tan\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bu, okuru zorlayan bir s\u00fcre\u00e7 olabilir, ondan haz\u0131r bir anlam\u0131 t\u00fcketmesini de\u011fil, kendi tahayy\u00fcl\u00fcn\u00fc \u015fiirin tasavvuruyla \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 bekledi\u011fim i\u00e7in bence zorlayan bir s\u00fcre\u00e7 haline gelebilir. \u015eiir, benim i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnce ile sezgi aras\u0131nda kurulan bir ince tel. Okur o telin \u00fczerinde cambazl\u0131k yaparken asl\u0131nda kendi i\u00e7indeki e\u015fiklerden ge\u00e7iyor. Beklentim, okurla beraber ge\u00e7mek o e\u015fiklerden. Benim yazarken o ipin \u00fczerindeki cambazl\u0131\u011f\u0131ma \u015fahit olmas\u0131n\u0131 istemem de bir di\u011fer beklentim tabii. Okurun bu cambazl\u0131\u011fa \u015fahitli\u011fine k\u0131ymet veriyorum. Dipsiz G\u00f6l’den al\u0131nt\u0131 yapmak istiyorum bu noktada, cambazl\u0131k demi\u015fken:<\/p>\n\n\n\n

\n

“(\u2026) reddiyemizdir, unutulmas\u0131n:
biz \u00f6l\u00fcm\u00fc palmiyelerle d\u00fc\u015f\u00fcnmedik
veya palmiyeli g\u00f6mleklerle.
bir zeytin a\u011fac\u0131n\u0131n \u015fahitli\u011finde
ve y\u0131ld\u0131z yorganlar\u0131n\u0131n alt\u0131nda
ba\u011flarla ba\u011flan\u0131p evlenmi\u015ftik.
biz \u00f6l\u00fcm\u00fc bir toprak zerresindeki
evrenlerle birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck,
suyun suyla kavu\u015ftu\u011fu her yerde
binbir fersahl\u0131 masallarla:
\u201cay \u0131\u015f\u0131kl\u0131 bir gecede
ba\u015froldeyiz!\u201d<\/em>
(\u2026)”<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Bu dizeler “e\u015fik”, “ge\u00e7i\u015fkenlik” ve “sezgisellik” \u00fczerine kurdu\u011funuz teorik zemini m\u00fckemmel \u015fekilde pratikle\u015ftiriyor bence. Felsefi sorgulaman\u0131n \u015fiirdeki kanl\u0131 canl\u0131 kan\u0131t\u0131 gibi. Cambazl\u0131\u011f\u0131 tam da burada: \u2018biz \u00f6l\u00fcm\u00fc palmiyelerle d\u00fc\u015f\u00fcnmedik \/ veya palmiyeli g\u00f6mleklerle.’ Buradaki reddedi\u015f, sadece estetik bir tercih de\u011fil, \u00f6l\u00fcm gibi ‘mutlak’ oldu\u011funu varsayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir sonu, pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr\u00fcn veya s\u0131\u011f bir g\u00f6rselin i\u00e7inden \u00e7ekip alma \u00e7abas\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm okurken. \u00d6l\u00fcm\u00fc bir ‘toprak zerresindeki evrenlerle’ birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnmek, i\u015fte, ge\u00e7i\u015fkenli\u011fin en saf h\u00e2li sanki. Mikro ve makro aras\u0131ndaki \u00e7arp\u0131\u015fma… Cambazl\u0131k devam ediyor bu dizelerde de bana g\u00f6re. Sizin de okurdan bekledi\u011finiz, bu dizelerdeki zeytin a\u011fac\u0131n\u0131n \u015fahitli\u011fini ya da y\u0131ld\u0131z yorganlar\u0131n\u0131 anlamas\u0131 de\u011fildir illa diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. O imgelerin yaratt\u0131\u011f\u0131 sezgisel alanda kendi rol\u00fcn\u00fc bulmas\u0131 “Ay \u0131\u015f\u0131kl\u0131 bir gecede ba\u015froldeyiz!” dizesi, okuru \u015fiirin d\u0131\u015f\u0131ndaki bir g\u00f6zlemci olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p, o \u00e2n\u0131n ve o mek\u00e2ns\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ba\u015frol\u00fc haline getiriyor. \u015eiir b\u00f6ylece bir metin olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p sizin de dedi\u011finiz gibi, d\u00fc\u015f\u00fcnce ile \u015fiir aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131n silindi\u011fi felsefi bir deneyime d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Dipsiz G\u00f6l’e giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015fta bence de klasik bir diyalektik anlay\u0131\u015f de\u011fil h\u00e2kim olan, evet. Dipsiz G\u00f6l\u2019\u00fcn giri\u015findeki o “\u00e7omarlar krall\u0131\u011f\u0131”, “aile evleri” ve “\u00f6l\u00fclere makyaj yapan adam” imgeleri gibi imgeler okuru toplumsal ve tarihsel bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7ine yani kurallar\u0131 belli bir b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn ortas\u0131na b\u0131rak\u0131yor ama \u015fiir ilerledik\u00e7e bu yap\u0131 o daha \u00f6nce bahsetti\u011fimiz e\u015fik tasar\u0131m\u0131na evriliyor. \u00c7\u0131k\u0131\u015ftaki “dipsiz g\u00f6le girdim \/ g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnden \u00e7\u0131kt\u0131m” dizeleri art\u0131k o giri\u015fin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, mek\u00e2n\u0131n ve kimli\u011fin \u2013\u2018ge\u00e7mi\u015fe b\u0131rakt\u0131m kendimi\u2019 yazm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z- ak\u0131\u015fkanla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir nokta bence. Okur burada sadece bir metni okumuyor; bir kimli\u011fin “topra\u011fa girip” yeniden “dipsiz g\u00f6lden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na” yani bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme tan\u0131kl\u0131k ediyor. Tabi\u00ee sonu\u00e7ta ben de bir okurum ve Dipsiz G\u00f6l’\u00fc kendimce yorumluyorum. Ne de olsa \u015fu an ba\u015frol benim, \u015fiirinizle cambazl\u0131k yapan bir ba\u015frol.<\/p>\n\n\n\n

Bir de sizi okurken \u015funu hissediyorum, ama bu bir a\u015f\u0131r\u0131 yorum tabi\u00ee, sanki bir oyuna davet ediliyorum ve hemen akl\u0131ma Huizinga geliyor, ne de olsa ‘homo ludens’.<\/p>\n\n\n\n

Z.Y.:<\/strong> S\u00f6zleriniz \u00fczerine Wittgenstein’\u0131n felsefi sorunlara kar\u015f\u0131 geli\u015ftirdi\u011fi “dil oyunlar\u0131” temellendirmesi geldi akl\u0131ma birden benim… \u015eimdi asl\u0131nda o dizeleri yazd\u0131\u011f\u0131m \u00e2n\u0131 ve d\u00f6nemi hat\u0131rlad\u0131m; orada bir ya\u015fant\u0131 par\u00e7as\u0131 var benimle kesi\u015fen\u2026 Bozcaada\u2019da ya\u015fanm\u0131\u015f bir \u00e2n.. Zaten, t\u0131rnak i\u00e7erisinde yazd\u0131\u011f\u0131m \u201cay \u0131\u015f\u0131kl\u0131 bir gecede ba\u015froldeyiz!\u201d dizesi B\u00fclent Orta\u00e7gil\u2019in \u201cAdalar\u201d adl\u0131 \u015fark\u0131s\u0131nda ge\u00e7iyor. Al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131z dizelerin Julio Cortaz\u00e1r\u2019\u0131n \u201cG\u00f6zlemevi\u201d adl\u0131 efsanevi metniyle de \u00f6zel bir ilgisi var ayr\u0131ca. Bir g\u00fcn mutlaka al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131z dizelerin bendeki kar\u015f\u0131la\u011f\u0131n\u0131 -eksiksiz- a\u00e7\u0131klar\u0131m. Bu konuda s\u00f6z veriyorum size\u2026 Ayr\u0131ca, Dipsiz G\u00f6l’deki \u015fiir dilini, eserin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 -ve her ge\u00e7en g\u00fcn a\u011f\u0131rla\u015fan- y\u00fcklerle tasarlad\u0131m ve bu tasar\u0131m\u0131 sizin eserinizdeki benze\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, okuru \u015fiirin \u2018olu\u015f s\u00fcrecine\u2019 d\u00e2hil etti\u011fimiz bu tip -eksiltili- yap\u0131larda, anlam\u0131n ertelenmesiyle birlikte ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7o\u011fulluk (\u00e7oklu anlam-aray\u0131\u015f) sizce radikal bir \u00f6zg\u00fcrle\u015fme yarat\u0131yor mu? Asl\u0131nda \u015funu merak ediyorum: Ses, G\u00f6vde, Zihin’de kurdu\u011funuz sezgisel alan yine de, her \u015feye ra\u011fmen belirli bir y\u00f6nelim dayat\u0131yor olabilir mi? ‘Ses, G\u00f6vde, Zihin’ bu y\u00fck\u00fc, bu hacmi nas\u0131l ta\u015f\u0131yor? Kendinden ba\u015flay\u0131p sonuca var\u0131\u015f \u00e2n\u0131na kadar s\u00fcren \u015fiirsel anlat\u0131m\u0131n herhangi dura\u011f\u0131nda bir ‘\u00f6teki’ kavram\u0131 g\u00f6rebilir miyiz? \u015eiirdeki \u015fu dizeleriniz akl\u0131mda d\u00f6n\u00fcp duruyor mesela: “Gidecek gidemiyor \/ kalacak kalam\u0131yor” \u015eiirinizdeki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aray\u0131\u015f\u0131n\u0131zdan bahseder misiniz biraz?<\/p>\n\n\n\n

C.A.:<\/strong> Wittgenstein\u2019\u0131n dil oyunlar\u0131 benzetmesi tam da bu noktada \u00e7ok k\u0131ymetli. Dilin sabit bir yap\u0131 de\u011fil, ya\u015fam\u0131n i\u00e7inde icra edilen bir eylem oldu\u011funu kabul ediyor, \u015fiiri de okurla birlikte oynanan, kurallar\u0131 ak\u0131\u015f esnas\u0131nda belirlenen bir oyun -Homo Ludens demi\u015ftim- olarak g\u00f6r\u00fcyorum. Eksiltili yap\u0131larda anlam\u0131n hemen ele ge\u00e7memesi, okur i\u00e7in evet, bir \u00f6zg\u00fcrle\u015fme alan\u0131 olabilir bence \u00e7\u00fcnk\u00fc anlam ertelendi\u011finde, okur art\u0131k kendisine sunulan\u0131 t\u00fcketen bir konumda de\u011fil, anlam\u0131 yaratan da bir konumda. “Gidecek gidemiyor \/ kalacak kalam\u0131yor” dizelerindeki o e\u015fikte kalma h\u00e2li, anlam\u0131n sabitlenmedi\u011fi o bo\u015fluk, okuru kendi i\u00e7selli\u011fiyle y\u00fczle\u015ftiriyor. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, okura sadece se\u00e7enek sunmuyor, onu \u015fiirin kurucu bir par\u00e7as\u0131 da yap\u0131yor. \u015eimdi, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, edebiyat\u0131n ve dil felsefesinin en kadim \u00e7\u0131kmazlar\u0131ndan birine akl\u0131m tak\u0131ld\u0131. Yazar\u0131n otoritesi ile okurun iradesi aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r nedir, nerede ba\u015flar, nerede biter? Oyunu kuran, kurallar\u0131 belirleyen ve sahneyi in\u015fa eden yazar oldu\u011fundan, okurun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc her zaman yazar\u0131n \u00e7izdi\u011fi o sezgisel \u00e7emberin i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fiyor bence. Dil kolektif bir hapishaneyse, yazar, okura se\u00e7enek sunarken asl\u0131nda dilin imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 kullan\u0131yor ama \u015fairlerin kulland\u0131\u011f\u0131 \u015fiirsel dil, dili bozarak bu hapishanede gedikler a\u00e7\u0131yor. Ben “Gidecek gidemiyor \/ kalacak kalam\u0131yor.” dedi\u011fimde, okura iki se\u00e7enek sunmuyorum belki de; ona gitmekle kalmak aras\u0131ndaki o sonsuz, tan\u0131ms\u0131z bo\u015flu\u011fu sunuyorum. Okur o bo\u015flu\u011fu kendi h\u00fczn\u00fcyle mi, yoksa kendi umuduyla m\u0131, ya da ba\u015fka \u015feylerle mi dolduracak bilemiyorum. Benim sustuklar\u0131m okurun \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131 sanki. Hi\u00e7 kural olmasa belki kaotik de olabilirdi, bunu da bilmiyorum. Benim \u015fiirimdeki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aray\u0131\u015f\u0131, bir kurtulu\u015ftan ziyade bir ak\u0131\u015fkanl\u0131k \u00e7abas\u0131. Sabit tan\u0131mlardan, kat\u0131 kimliklerden hi\u00e7 ho\u015flanm\u0131yorum. Bir oyun kurucu olarak okurun oyunuma d\u00e2hil olmas\u0131, onlar\u0131n oyun arkada\u015flar\u0131m olmas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015flemek bana keyif veriyor. Sanki okurun \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcne inanmak istiyorum: \u201cSenin kurdu\u011fun bu evrenin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kabul ediyorum ama bu s\u0131n\u0131rlar\u0131n i\u00e7inde yarataca\u011f\u0131m duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnce evreni de bana ait, durman gereken yeri bil.” Yazar olarak elbette bir niyetle yaz\u0131yorum ama okurun bu niyeti a\u015fan okumalar yapmas\u0131 haz verici ve \u00e7o\u011fu zaman \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 yorumlar geliyor yazd\u0131klar\u0131ma. Edebiyat tarihi, yazar\u0131n hi\u00e7 \u00f6ng\u00f6rmedi\u011fi anlamlar\u0131 ke\u015ffeden okurlarla dolu. \u015eair bir ses veriyor ama o sesin her kulakta yank\u0131lanma bi\u00e7imi farkl\u0131 ne de olsa. Okur, mutlak bir yarat\u0131c\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda tamamen \u00f6zg\u00fcr de\u011fil belki ama yazar\u0131n sundu\u011fu “malzeme” ile kendi “hakikatini” in\u015fa etme s\u00fcrecinde tam yetkili bence, i\u015fte burada ba\u015frol meselesine yine geliyoruz. Yazar sahneyi kuruyor, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yak\u0131yor ama o sahnede neyi g\u00f6rece\u011fine son tahlilde okur karar veriyor. Ba\u015frol okur. \u200bPeki, sizce de \u015fiirdeki o “e\u015fik” yazar\u0131n otoritesinden vazge\u00e7ti\u011fi bir “teslimiyet noktas\u0131” m\u0131? \u00d6teki, bence, i\u00e7imizdeki yabanc\u0131, i\u00e7selle\u015ftirdi\u011fimiz b\u00fct\u00fcn d\u0131\u015f sesler\u2026 Siz ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p>\n\n\n\n

Z.Y.:<\/strong> Yazar\u0131n otoritesi de okurun iradesi de -poetika ba\u011flam\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, her denge noktas\u0131nda veya a\u015fk\u0131n dil yakla\u015f\u0131m\u0131nda- \u015fiirin imgesel alan derinli\u011fini belirliyor ki bu gezinti -veya s\u0131n\u0131rlar\u0131 zorlama h\u00e2li- benim 2018 y\u0131l\u0131nda \u0130lhan Berk Sempozyumu kapsam\u0131ndaki konu\u015fma<\/a>mda da ifade etti\u011fim gibi \u2018dilin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi\u2019ni m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131yor. Ancak burada s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, dilin kendini yinelemesi de\u011fil; aksine, kendi imk\u00e2n ko\u015fullar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli a\u015f\u0131nd\u0131rarak yeniden \u00fcretmesi anlam\u0131na geliyor benim zihnimde\u2026 Yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131ld\u0131r buna \u0131srar ediyorum, bunu anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum ben. \u015eiir, dilin kendini t\u00fcketmeden yenileyebildi\u011fi nadir alanlardan biridir. \u0130mgesel alan derinli\u011fi, sabit bir anlam katman\u0131 olarak de\u011fil, \u015fairin kurucu jesti ile okurun \u00e7o\u011falt\u0131c\u0131 m\u00fcdahalesi aras\u0131nda s\u00fcrekli yeniden kurulan bir ili\u015fki olarak ortaya \u00e7\u0131kmal\u0131\u2026 Ba\u015fka yolu yok! Dolay\u0131s\u0131yla \u015fiir, ne yaln\u0131zca yazara ait bir niyetin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 ne de okurun s\u0131n\u0131rs\u0131z yorumunun bo\u015f bir y\u00fczeyi olarak kavranabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fiir dili, kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ihlal edebildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde canl\u0131 kal\u0131r; anlam\u0131 sabitlemek yerine onu s\u00fcrekli erteler, \u00e7o\u011falt\u0131r ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Buna mecburuz\u2026 Hareketlilik, imgenin temsil i\u015flevini a\u015farak yeni \u2013veya e\u015fsiz- bir kar\u015f\u0131la\u015fma alan\u0131 kuruyor. Ece Ayhan bir beyan\u0131nda \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 \u015f\u00f6yle diyor: \u201cBir \u015fey hareketli de\u011filse, tamamlanmam\u0131\u015ft\u0131r, eksiktir.\u201d B\u00fct\u00fcn ikinci yeni i\u00e7in b\u00f6yledir bu; imge art\u0131k yaln\u0131zca bir g\u00f6sterme bi\u00e7imi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda anlam\u0131n hen\u00fcz kurulmakta oldu\u011fu bir e\u015fi\u011fin kendisidir. Sonras\u0131 bizleriz\u2026 Nihayetinde \u015fiirin imgesel alan derinli\u011fi, yazar ve okur aras\u0131nda kurulan bir uzla\u015f\u0131n\u0131n de\u011fil, bu iki \u00f6zne aras\u0131ndaki verimli gerilimin \u00fcr\u00fcn\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015fmeli bence. Yani \u015fiir dili, tam da bu gerilim hatt\u0131nda, kendini koruyan de\u011fil, kendini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek s\u00fcrd\u00fcren bir varl\u0131k kazanmal\u0131. \u0130\u015fte bu varl\u0131\u011f\u0131n ya\u015famsall\u0131\u011f\u0131, hareket etmesi falan -\u00e7ok acayip, nas\u0131l desem bilemiyorum- \u00f6tekinin ta kendisi oluyor benim zihnimde! Her neyse, \u00e7ok gevezelik etti\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131m falan… Sonu\u00e7 olarak Ses, G\u00f6vde, Zihin\u2019den sonraki planlar\u0131n\u0131z\u0131 sormak istiyorum: Yeni eserler yolda m\u0131? Yeni \u015fiirlerinizin i\u00e7erik tasar\u0131m\u0131 -s\u00f6yle\u015fimiz boyunca irdeledi\u011fimiz ve irdeledik\u00e7e artan d\u00fc\u015f\u00fcnsel hacmi- nas\u0131l olacak, \u015fiirinizdeki \u2018bulu\u015flu\u2019 y\u00f6nelim devam edecek mi?<\/p>\n\n\n\n

C.A.:<\/strong> Sizinle, sizin tabirinizle, gevezelik etmek, bir metnin dipnotlar\u0131nda dola\u015fmak ya da anlam katmanlar\u0131 aras\u0131nda gezinmek gibi. Bu beraber d\u00fc\u015f\u00fcnme prati\u011fi i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim. Sorunuza en \u00e7\u0131plak h\u00e2liyle cevap vermeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m: Asl\u0131nda bir nevi \u00f6z-savunma yazd\u0131klar\u0131m. Evet yeni eserler yolda ama bu yol, sadece edebiyata de\u011fil, bedenin ve kimli\u011fin o tekinsiz ama \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici s\u0131n\u0131rlar\u0131na da uzan\u0131yor. Yazmay\u0131 \u2018queer bir \u00f6z-savunma bi\u00e7imi\u2019 olarak g\u00f6r\u00fcyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc ikili cinsiyet sisteminin, heteronormatif dilin ve ‘normal’ olan\u0131n \u00fczerimizde kurdu\u011fu o a\u011f\u0131r ku\u015fatmaya kar\u015f\u0131 elimdeki tek s\u0131\u011f\u0131nak, yine o dili b\u00fckerek in\u015fa etti\u011fim kendi ak\u0131\u015fkan ger\u00e7ekli\u011fim bence.  Yeni yaz\u0131lar\u0131m da tam bu queer direni\u015f hatt\u0131nda \u015fekilleniyor. Dili sadece bir aktar\u0131m arac\u0131 de\u011fil, normlara kar\u015f\u0131 bir barikat olarak kurgulamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Malum, “e\u011fer toplumsal cinsiyet bir kurguysa, o zaman biz de kendi kurgumuzu yazabiliriz.” Benim \u015fiirimdeki her ‘bulu\u015f’, dilin eril ve kat\u0131 yap\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak zorunda oldu\u011fumdan. Kelimeleri bilindik, ehlile\u015ftirilmi\u015f anlamlar\u0131ndan kopar\u0131p onlar\u0131 yeniden dizerken asl\u0131nda bana dayat\u0131lan o sabit kimli\u011fe kar\u015f\u0131 bir varolu\u015fsal sabotaj ger\u00e7ekle\u015ftiriyorum. Sohbetimizde bahsetti\u011fimiz o artan hacim, asl\u0131nda bu savunma hatt\u0131n\u0131n bedenle\u015fmesi. Yazmay\u0131 parlak ama sahte maskeleri yak\u0131p k\u00fcl etti\u011fim bir z\u0131rh olarak g\u00f6r\u00fcyorum. Yazd\u0131klar\u0131mdaki bulu\u015flar s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirsizle\u015fen bir g\u00f6vdenin, tan\u0131mlanamayan bir arzunun ve ‘\u00f6teki’ ilan edilenin sesi. \u015eiirimdeki y\u00f6nelim devam edecek \u00e7\u00fcnk\u00fc normatif d\u00fcnyan\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131 devam ediyor. Modernitenin, tek tiple\u015ftiren, gri sesine g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n en karanl\u0131k tonlar\u0131n\u0131 da i\u00e7ine alan bir anlat\u0131yla kar\u015f\u0131l\u0131k vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Benim i\u00e7in \u015fiir sadece bir nesne de\u011fil, bir hayatta kalma ve kendini yeniden yaratma manifestosu. K\u0131sacas\u0131, durmak benim i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc durdu\u011fum an, o tan\u0131mlanamaz olan ‘ben’in, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n tan\u0131mlar\u0131 alt\u0131nda ezilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yazd\u0131klar\u0131m bu d\u00fcnyan\u0131n dar kal\u0131plar\u0131na kar\u015f\u0131 kendi geni\u015fli\u011fimi in\u015fa etti\u011fim, her dizesiyle kendimi normlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m bir varolu\u015f m\u00fccadelesi. Ses, G\u00f6vde, Zihin’den al\u0131nt\u0131 yaparak bitirmek istiyorum sohbetimizi:<\/p>\n\n\n\n

\n

“(…)
Beni ye
Beni i\u00e7
Yalan

Varmak Harikalar Diyar\u0131’na
yalan
Aya\u011f\u0131n\u0131n bast\u0131\u011f\u0131 yer kadars\u0131n
ger\u00e7ek
(\u2026)”<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\u200bAsl\u0131nda bu dizeler, s\u00f6yle\u015fimiz boyunca konu\u015ftu\u011fumuz o kurgusal devasa hacmin, sonunda gelip dayand\u0131\u011f\u0131 o dar ama sars\u0131lmaz s\u0131n\u0131r\u0131 temsil ediyor: Beden. “Beni ye, beni i\u00e7”, o bildi\u011fimiz t\u00fcketim nesnesine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bedenin pasifli\u011fi gibi g\u00f6r\u00fcnse de alt\u0131ndaki o devasa yalan vurgusuyla bir reddedi\u015fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bize sunulan, vaat edilen ya da bizden talep edilen o t\u00fcm i\u015ftah a\u00e7\u0131c\u0131 kimlik kurgular\u0131n\u0131 elimizin tersiyle itiyoruz. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n arzular\u0131na g\u00f6re \u015fekillenmi\u015f bir t\u00fcketim nesnesi olmay\u0131 reddetmek, yap\u0131labilecek en radikal \u00f6z-savunma gibi geliyor bana. “Harikalar Diyar\u0131”na varmak da bir yalan \u00e7\u00fcnk\u00fc o diyar, bizi hep ‘normal’in ya da ‘ideal’in pe\u015finde ko\u015fturan, varamayaca\u011f\u0131m\u0131z bir hayal. Oysa ger\u00e7ek, metaforlar\u0131n ve b\u00fcy\u00fck anlat\u0131lar\u0131n \u00f6tesinde bence: Aya\u011f\u0131n\u0131n bast\u0131\u011f\u0131 yer kadars\u0131n. Bu, k\u00fc\u00e7\u00fclme de\u011fil, aksine geni\u015fleme. Kendi ger\u00e7ekli\u011fimi ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hayallerinde de\u011fil, kendi temas etti\u011fim zeminde, kendi bedenimde ve kendi varolu\u015fumda kuruyorum. Harikalar Diyar\u0131 bir ill\u00fczyonsa, aya\u011f\u0131m\u0131n bast\u0131\u011f\u0131 o yer -ne kadar dar, ne kadar tekinsiz ya da ne kadar ‘\u00f6teki’ olursa olsun- benim tek ve ger\u00e7ek yurdum. S\u00f6yle\u015fiyi bu ger\u00e7ekle bitirmek istiyorum. Ka\u00e7m\u0131yorum, varmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yorum, sadece oldu\u011fum ve bast\u0131\u011f\u0131m o yerde \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit  huyumla ve ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131mla mevcudum. Bu yolculukta bana e\u015flik etti\u011finiz i\u00e7in tekrar te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n\n\n\n

Z.Y.: <\/strong>\u00c7ok te\u015fekk\u00fcr ederim bu derinlikli cevaplar\u0131n\u0131z i\u00e7in\u2026 B\u00e2ki selamlar\u2026<\/p>\n\n\n\n

May\u0131s 2026<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[171,18],"class_list":["post-3436","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-ceren-avsar","tag-zafer-yalcinpinar","comments-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3436","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3436"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3436\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3457,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3436\/revisions\/3457"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}