{"id":394,"date":"2018-10-23T20:12:58","date_gmt":"2018-10-23T17:12:58","guid":{"rendered":"https:\/\/upas.evvel.org\/?p=394"},"modified":"2018-10-23T20:19:04","modified_gmt":"2018-10-23T17:19:04","slug":"soylesi-gecis-nesneleriyle-sinanan-varolus-tan-tolga-demirci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/upas.evvel.org\/?p=394","title":{"rendered":"S\u00f6yle\u015fi: “Ge\u00e7i\u015f Nesneleriyle S\u0131nanan Varolu\u015f” (Tan Tolga Demirci)"},"content":{"rendered":"

Zafer Yal\u00e7\u0131np\u0131nar: Varolu\u015f Denemeleri<\/a>‘nin olu\u015fum s\u00fcrecindeki detaylar\u0131 merak ediyorum. \u0130mgesel a\u00e7\u0131dan ‘keskin’ diyebilece\u011fimiz bu metin hangi d\u00f6nemde, nas\u0131l bir i\u015flekte olu\u015ftu?<\/strong><\/p>\n

Tan Tolga Demirci:<\/strong> Varolu\u015f Denemeleri’ni yazmaya 2009 y\u0131l\u0131n\u0131n yaz aylar\u0131nda ba\u015flad\u0131m. Hedefim, Locus Solus’un laboratuvar\u0131nda bir a\u015fk deneyi yapmakt\u0131. Bunun i\u00e7in gerekli t\u00fcm i\u015faretler hi\u00e7 de organize olmayan bi\u00e7imlerde bir araya gelmi\u015fti. Ortada bir ili\u015fki vard\u0131, ili\u015fkiyi say\u0131s\u0131z noktada kesen biri tam iki \u00f6zne vard\u0131 ve her \u015feyden \u00f6nce kendini, \u00f6nceden tasavvur edilmesi olanaks\u0131z bu ili\u015fkinin g\u00f6lgesinde ask\u0131ya alm\u0131\u015f zaman\u0131n kendisi vard\u0131. Yaln\u0131zca bana bah\u015fedilmi\u015f bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc evrende deneyi harfiyen uygulamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve ya\u015f\u0131yor oldu\u011fum ili\u015fkiyi hayatta tutmaya \u00e7abal\u0131yordum. Yani bir yandan yaz\u0131yor, di\u011fer yandan yak\u0131yordum t\u00fcm yazd\u0131klar\u0131m\u0131. Varolu\u015f Denemeleri, ate\u015fler i\u00e7inde yitik bir enkaza d\u00f6n\u00fc\u015fen Locus Solus laboratuvar\u0131ndan kurtarabildi\u011fim notlard\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

Tan Tolga Demirci<\/em><\/p>\n

Kitaptaki anlar\u0131, imgesel fla\u015flar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum da ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00f6n-plana almak i\u00e7in de\u011fi\u015fik t\u00fcrden makro mercekler kullan\u0131yor gibisiniz. Yani, alan derinli\u011finden \u00e7ok <\/strong>makro mercekleri tercih ediyorsunuz. Bu merceklerin, bu tip bir yo\u011funla\u015fman\u0131n Locus Solus eksenindeki ontolojik kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan bir \u00f6rnek verebilir misiniz?<\/strong><\/p>\n

Raymond Roussel’\u0131n ‘Locus Solus’ eseri, net alan derinli\u011fi i\u00e7inde sunulan panoramik bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye onlarca detay\u0131 s\u0131\u011fd\u0131rabilmi\u015f mucizevi bir \u00f6rnektir. Kitapta anlat\u0131lan t\u00fcm ke\u015fifler, nesnel bir bak\u0131\u015f\u0131n docudramatik izlenimleri gibi g\u00f6r\u00fcnse de bu panoraman\u0131n i\u00e7ine kurulu gizli bir derinlik alg\u0131s\u0131n\u0131n daha oldu\u011funu s\u00f6ylemek isterim. Net alan derinli\u011fini netsiz alan derinli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren, sizin deyiminizle panoromik bak\u0131\u015f\u0131 ‘makro bak\u0131\u015f’a indirgeyen, i\u015fte bu gizlenmi\u015f derinlik alg\u0131s\u0131; sunulan makinelerin mikroskopik detaylar\u0131d\u0131r. Benim Varolu\u015f Denemeleri’nde yapt\u0131\u011f\u0131m deneyin amac\u0131, Locus Solus’un mekanik aksamlar\u0131n\u0131 kullanarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m ili\u015fkiyi ve ili\u015fkinin merkezinde konumlanan a\u015fk\u0131n ke\u015ffini me\u015fru k\u0131lmaktan ibaretti; Locus Solus anlat\u0131s\u0131nda sunulan imgesel makineleri, kendilerini olu\u015fturan metinsel yap\u0131dan soyutlayarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m a\u015fk\u0131n organlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekti. \u0130mge fla\u015flar, biri net di\u011feri netsiz olmak \u00fczere iki alan derinli\u011fi alg\u0131s\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015fma an\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan, \u00e7akan fla\u015flar. Mekanik olanla varolu\u015fsal olan aras\u0131ndaki ili\u015fkinin kuruldu\u011fu yer de o kar\u015f\u0131la\u015fma anlar\u0131.<\/p>\n

\u0130fade etti\u011finiz uzama yerlemlenmi\u015f mekanik aksamlar\u0131n Blanchot’un eserlerindeki dilsel motiflere ve anlat\u0131mlara yak\u0131nsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Varolu\u015f Denemeleri’nde okuyucuyu etkenle\u015ftiren izlekler ile edilgenle\u015ftiren izlekler aras\u0131ndaki temel fark nedir?<\/strong><\/p>\n

Herhangi bir istatistik\u00ee sonu\u00e7tan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, yaln\u0131zca sezgisel anlamda diyebilirim ki Varolu\u015f Denemeleri, standart okuyucu merak\u0131n\u0131 hi\u00e7 de tetiklemeyecek bir metin. Hatta \u00e7o\u011fu ‘okuyucu aday\u0131n’, bu deneysel anlat\u0131yla \u00f6yle ya da b\u00f6yle bir ileti\u015fim kuramad\u0131\u011f\u0131na eminim. Bunun belki de en \u00f6nemli nedeni, pozlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m ‘kendilik’ ve ‘\u00f6teki’ aras\u0131ndaki mucizevi ili\u015fkinin \u00e7ok\u00e7a \u00f6znel s\u00fcre\u00e7lerin sonunda ger\u00e7ekle\u015fiyor olmas\u0131. Yani di\u011fer bir deyi\u015fle ba\u015fka kimseyi ilgilendirmiyor olmas\u0131. Okuyucuyu edilgin k\u0131lan ya da belki de yok sayan bu fantezi alan\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f t\u00fcm sloganlar, 2009 yaz\u0131nda bana bah\u015fedilmi\u015f i\u015faretleri ba\u015ftan \u00e7\u0131karmak i\u00e7in at\u0131l\u0131yor. Varolu\u015f Denemeleri’nin do\u011frusal bir zaman i\u00e7erisinde kurgulanmam\u0131\u015f olmas\u0131, kulland\u0131\u011f\u0131 teknik dilin i\u00e7ten patlamal\u0131 olu\u015fu ve i\u00e7inde ‘siz’ olmayan bir evrenden k\u0131r\u0131larak s\u00f6ze d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131, hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki okuyucu ve metin aras\u0131nda \u00f6nceden tasarlanmam\u0131\u015f bir ileti\u015fim engeli ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n

Varolu\u015f Denemeleri’nin okuyucudan bir beklentisi var m\u0131 peki? Kitap, okuyucunun zihninde biriken k\u0131r\u0131lmaz camdan duvarlar\u0131 nas\u0131l a\u015facak? ‘\u0130mgelemin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi’ dedi\u011fimizde akl\u0131n\u0131za ilk gelen \u015fey nedir?<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Psikanalist D.Winnicott’un ‘Ge\u00e7i\u015f Nesnesi’ (Transition Object) ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi harika bir nesne tasar\u0131m\u0131 var. Bu nesnenin amac\u0131, kendi \u00f6znel duygulan\u0131mlar\u0131 i\u00e7erisinde fantezi d\u00fcnyas\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015f \u00e7ocuk i\u00e7in nesnel ger\u00e7ekli\u011fe ad\u0131m atmada bir ara nesne, bir ‘ge\u00e7i\u015f nesnesi’ i\u015flevi ta\u015f\u0131yor olmas\u0131. \u00c7ocuk, bu nesneyi k\u0131r\u0131yor, d\u00f6k\u00fcyor, emiyor, \u00fczerine i\u015fiyor, yal\u0131yor, di\u015fliyor ama sonunda nesne canl\u0131 kalmay\u0131 ba\u015far\u0131yor. \u0130\u015fte \u00e7ocu\u011fu bir sonraki bilin\u00e7 seviyesine ya da g\u00fcncellenmi\u015f ger\u00e7eklik alg\u0131s\u0131na iten g\u00fc\u00e7, hayatta kalmay\u0131 ba\u015faran bu ‘ontolojik’ nesne ile \u00e7ocuk aras\u0131ndaki gizli anla\u015fman\u0131n -sava\u015f\u0131n- sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Winnicott’u bir ad\u0131m daha \u00f6teye ta\u015f\u0131yarak iddia ediyorum ki bu nesne yaln\u0131zca ya\u015fam\u0131n erken zamanlar\u0131nda kendini belirgin k\u0131lan ve sonras\u0131nda unutulup k\u00f6\u015feye at\u0131lm\u0131\u015f bir oyuncak par\u00e7as\u0131 de\u011fil sadece. Var olma s\u00fcreci i\u00e7erisinde verilen her sava\u015f, kendi nesnesini o zaman\u0131n ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re yeniden \u00fcretiyor, ta ki biz yok oluncaya kadar. ‘Varolu\u015f Denemeleri’ kapsam\u0131nda \u00fcretti\u011fim -ya da kendini \u00fcreten- her imgenin, ayn\u0131 zamanda bir ge\u00e7i\u015f nesnesi olarak g\u00f6lgelendi\u011fini s\u00f6yleyece\u011fim size. T\u0131pk\u0131 \u00e2\u015f\u0131k oldu\u011funuz ki\u015fiyi ne kadar di\u015flerseniz di\u015fleyin sonunda onun hayatta kalmay\u0131 ba\u015farmas\u0131 gibi bu metin de t\u00fcm sald\u0131r\u0131lar\u0131ma kar\u015f\u0131 kendini korumay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde yaln\u0131zca bana ait olmay\u0131 hak ediyor. \u00d6yleyse kula\u011fa bencilce gelen t\u00fcm bu s\u00fcrecin okuyucuyla do\u011frudan bir ba\u011f kurma \u00e7abas\u0131nda olmay\u0131\u015f\u0131n\u0131 da ister istemez kabullenmek gerekiyor. \u0130mgelemin \u00f6zg\u00fcrle\u015fti\u011fi an, \u00f6ncelikle bilin\u00e7 d\u00fczeyleri aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc i\u015flevi g\u00f6ren bu hayali nesneyi yaratabildi\u011finiz and\u0131r. Ama as\u0131l i\u015f bundan sonra ba\u015fl\u0131yor; yar\u0131-hayali olan bu nesneye pusu kurmal\u0131, sald\u0131rmal\u0131 ve onunla sava\u015fmal\u0131s\u0131n\u0131z. Nesneyi sembolik ba\u011flar\u0131ndan kopararak ona bir ‘ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k s\u00fcs\u00fc’ vermenin tek yolu, yine onu sava\u015f\u0131n sonunda kendinizden koparmakt\u0131r. Yaln\u0131zca bana ait oldu\u011funu iddia etti\u011fim Varolu\u015f Denemeleri’nin, bu son kopu\u015fu ger\u00e7ekle\u015ftiremedi\u011fi i\u00e7in \u00f6zg\u00fcr bir imgelem \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak de\u011fer ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 itiraf etmeliyim.<\/p>\n

Ekim 2018
\n<\/strong>upas.evvel.org<\/a><\/em><\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Varolu\u015f Denemeleri<\/strong>, Tan Tolga Demirci
\nUPAS Yay\u0131n\/Anlat\u0131, Eyl\u00fcl 2018, 20 Sayfa
\nOkumak i\u00e7in: bit.ly\/varolusdenemeleri<\/a><\/p>\n

\u201cGer\u00e7ek\u00fcst\u00fcc\u00fc imgelemiyle ve filmleriyle tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00f6netmen Tan Tolga Demirci<\/strong>, Varolu\u015f Denemeleri<\/a> adl\u0131 metninde sahne katmanlar\u0131na ger\u00e7ekt\u00fcst\u00fcc\u00fc n\u00fcveler ekliyor ve okuyucunun zihninde felsefi bir alan derinli\u011fi\u00a0 yaratmak i\u00e7in ontolojik deneyler uyguluyor.\u201d\u00a0(Zafer Yal\u00e7\u0131np\u0131nar)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,1],"tags":[17],"class_list":["post-394","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gorungu","category-uncategorized","tag-tan-tolga-demirci","comments-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=394"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/394\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":403,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/394\/revisions\/403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}