{"id":697,"date":"2019-02-21T10:47:01","date_gmt":"2019-02-21T08:47:01","guid":{"rendered":"https:\/\/upas.evvel.org\/?p=697"},"modified":"2022-04-19T23:04:27","modified_gmt":"2022-04-19T20:04:27","slug":"poetika-akinezi-yonca-enderer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/upas.evvel.org\/?p=697","title":{"rendered":"Poetika: &#8220;AK\u0130NEZ\u0130&#8221; (Yonca Enderer)"},"content":{"rendered":"\n<p>Fiber a\u011flarla \u00f6r\u00fcl\u00fc sonsuz uzay\u0131m\u0131zda avu\u00e7 i\u00e7lerimizde ekranlarla ve getirdi\u011fi ba\u015fka her \u015fey ile hepimizin s\u00f6yleyebilecek bir \u015feyi, en az\u0131ndan edece\u011fi bir iki kel\u00e2m\u0131 var. \u2018Bir diyece\u011fi olmak\u2019 benim i\u00e7in \u2018h\u00e2l\u00e2\u2019 kadar s\u00f6ylenmesinden ho\u015fnutluk duydu\u011fum \u00f6zel bir olu\u015ftur. Ancak \u015fiir s\u00f6z konusu oldu\u011funda benim d\u0131\u015fardan g\u00f6zlemledi\u011fim, \u015fimdiki h\u0131z d\u00fcnyas\u0131nda kolay okunabilecek kadar k\u0131sa ve anl\u0131k haz yaratan ya da yaln\u0131zca romantiklerin dilinde sevgiliye s\u00f6ylemek ad\u0131na dan\u0131\u015f\u0131lan bir kaynak olmas\u0131 ile \u015fiirin bir s\u00f6ylem bi\u00e7imi olarak \u00e7ok klasik bulunmas\u0131 gibi olgular mevcut.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni\u00e7a\u011f, o \u2018ilk s\u00f6z\u2019den bu yana pek \u00e7ok yeni s\u00f6ylem bi\u00e7imleri getirdi. S\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f konsantre m\u0131sralar beraberinde i\u00e7i bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f yaln\u0131zca etten olu\u015fan kemiksiz bir t\u00fcr varl\u0131k yaratt\u0131. Bu yarat\u0131m\u0131 bir \u2018varl\u0131k\u2019 olarak de\u011ferlendirmek gerekirse imalar\u0131n unutuldu\u011fu, okuyucuya hayal kurduran, anla\u015f\u0131lmaya ve anlamaya \u00e7abalayan bah\u00e7eleri yak\u0131p ge\u00e7ti. \u0130malar\u0131n naifli\u011finde, \u00e7\u0131r\u0131l\u00e7\u0131plak b\u0131rak\u0131lan \u015fiir, yeni nesil kad\u0131nlar kadar transparanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fiir i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131m bahsi ge\u00e7en \u2018transparan\u2019 olgusu \u015fiirin sade s\u00fcs\u00fc, esteti\u011fi, saydaml\u0131\u011f\u0131 ve tende ipek kuma\u015f\u0131n kayganl\u0131\u011f\u0131 kadar ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131d\u0131r. Biraz \u00f6rt\u00fck lakin saklanmayand\u0131r. Tam da bu y\u00fczden \u015fiir ba\u015ftan \u00e7\u0131karmal\u0131, okuyan\u0131 aynan\u0131n arkas\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rmal\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fartlar\u0131 alt\u0131nda asl\u0131nda \u015fiirin bir tiyatro sahnesi oldu\u011fu ya da terler i\u00e7inde soluk ald\u0131\u011f\u0131 unutuldu. Bahsetti\u011fim bu \u00f6rnekleme elbette geleneksel bir \u015fiir bi\u00e7imi de\u011fil, okuyucuyu vuran, yeri gelip \u00f6ld\u00fcren ve tekrar tekrar dirilten bir b\u00fcy\u00fc gibidir \u00e2deta. Bu da ger\u00e7ek \u015fiirin r\u00fcyalarla ya da k\u00e2buslarla s\u00fcslenmi\u015f oldu\u011fu durumu bar\u0131nd\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eiirin yorum-bi\u00e7imi, i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel bir hayvans\u0131l\u0131kla t\u0131rnaklar\u0131n\u0131 kanatana kadar e\u015feleyen bir kaz\u0131c\u0131, merakl\u0131 \u00e7ocuklar kadar ola\u011fan bir g\u00f6zlemci ve bir b\u00fcy\u00fcc\u00fc gibi nefesi kuvvetli bir \u015fairin elinde yo\u011frulmal\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda s\u0131k\u0131 diyebilece\u011fimiz \u015fair ac\u0131dan ka\u00e7\u0131nmamal\u0131, \u00e7ocuklu\u011funu kaybetmemeli ve \u2018ben\u2019lerini ay\u0131rabilir olmal\u0131d\u0131r. S\u0131k\u0131 \u015fiir k\u00fcf\u00fcr eder, s\u0131k\u0131 \u015fair k\u00fcfr\u00fcn\u00fc giydirmeden s\u00f6vmez. S\u0131k\u0131 \u015fiir ald\u0131r\u0131\u015f etmez, s\u0131k\u0131 \u015fair g\u00fczel ald\u0131rmazd\u0131r. Bir nevi s\u0131k\u0131 \u015fair \u2018\u015f\u0131k latife\u2019dir. <\/p>\n\n\n\n<p>Misal ar\u0131lar, \u00e7i\u00e7eklerin nektar\u0131n\u0131 bala d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken, nektar\u0131n tatl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen bal\u0131n derin lezzetini bedenindeki s\u0131v\u0131larla mayal\u0131yorsa, s\u0131k\u0131 \u015fair de maddi manevi sahip oldu\u011fu her \u015feyi \u015fiirine yedirmekle m\u00fckelleftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz yeni ak\u0131m \u015fairlerini bu ba\u011flamda \u2018ben\u2019lerinden uzak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde okuyucunun kendinden bir ba\u015fka \u2018ben\u2019i yakalamas\u0131 da zorla\u015f\u0131yor. Daha a\u00e7\u0131k bir ifade ile \u015fiir hangi k\u00f6\u015fesinden tutup bakarsan\u0131z bak\u0131n kendiliklerimize dair bir \u015feyler bir \u015feyler deneyimletmelidir. Bu a\u00e7\u0131dan \u015fair okuyucusu kar\u015f\u0131s\u0131nda bir gezgin kadar \u00f6zg\u00fcr olmal\u0131d\u0131r. Tabiri caizse \u2018g\u00f6\u011fe bakmay\u0131 bilmek\u2019 ile yeralt\u0131 muhaf\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n aras\u0131nda bir ikilemdedir \u015fair. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u0131k\u0131 \u015fiir, insan\u0131n ba\u015f\u0131na gelen en g\u00fczel &#8216;dilemma&#8217;d\u0131r. S\u00f6z konusu ikilem, insan\u0131n hayatta toplumsal anlamda tek bir \u015fey olabilece\u011fi olgusundan m\u00fctevellit, bize sonsuz olas\u0131l\u0131klar sunmal\u0131d\u0131r. \u015eayet tek bir olas\u0131l\u0131ktan bile ba\u015flasa, \u015fair taraf\u0131ndan \u00f6yle bir s\u00f6ylenmeli ki buz da\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131ndakini de f\u0131s\u0131ldayabilsin. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fahs\u0131m ad\u0131na \u015fiirden de \u015fairden de anlad\u0131\u011f\u0131m en \u00f6nemli \u015fey; do\u011fru, bildi\u011fini yapar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Yonca Enderer (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/upas.evvel.org\/?tag=yonca-enderer\" target=\"_blank\">Yonca Enderer<\/a><br>Ocak 2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca bkz: <em><a href=\"https:\/\/upas.evvel.org\/mai.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\">Mai<\/a><\/em><br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[63],"class_list":["post-697","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-yonca-enderer","comments-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=697"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1967,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/697\/revisions\/1967"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/upas.evvel.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}